Mất Ngủ

Mất ngủ (insomnia) là một dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Người bệnh thường gặp khó khăn khi bắt đầu ngủ, ngủ không sâu, dễ thức giấc giữa đêm hoặc thức dậy sớm vào khoảng 4–5 giờ sáng và không thể ngủ lại. Tình trạng này kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống.

Các biểu hiện thường gặp bao gồm:

Khó đi vào giấc ngủ mặc dù đã nằm trên giường.
Ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc nhiều lần trong đêm.
Thức dậy sớm hơn bình thường và không thể ngủ lại.
Cảm giác mệt mỏi, uể oải vào buổi sáng, thiếu tập trung trong ngày.
Sợ hãi giờ đi ngủ vì lo lắng “không thể ngủ được”.

Nếu tình trạng mất ngủ diễn ra kéo dài, đây có thể là dấu hiệu của rối loạn giấc ngủ mạn tính hoặc các bệnh lý tâm thần như lo âu, trầm cảm.

Nguyên nhân gây mất ngủ

Mất ngủ có thể xuất phát từ nhiều yếu tố:

Thói quen sinh hoạt không hợp lý: sử dụng điện thoại, máy tính trước giờ ngủ, uống cà phê, trà vào buổi tối.
Yếu tố tâm lý: căng thẳng, áp lực công việc, lo âu hoặc sang chấn tâm lý.
Bệnh lý thể chất: đau mãn tính, bệnh tim mạch, rối loạn nội tiết.
Rối loạn tâm thần: trầm cảm, rối loạn lo âu lan tỏa, ám ảnh cưỡng chế.

Điều đáng lưu ý, mất ngủ và rối loạn tâm lý có mối quan hệ hai chiều: mất ngủ làm các triệu chứng tâm thần nặng hơn, đồng thời các rối loạn tâm thần lại gây khó ngủ kéo dài.

Cách tự khắc phục tình trạng mất ngủ

Trong nhiều trường hợp, mất ngủ chỉ là rối loạn tạm thời. Bạn có thể áp dụng liệu pháp tâm lý – hành vi để cải thiện giấc ngủ:

Tạo môi trường ngủ yên tĩnh, mát mẻ, giảm ánh sáng và tiếng ồn.
Tránh cà phê, trà, rượu bia và thức ăn nhiều dầu mỡ sau 17h.
Tập thể dục nhẹ nhàng hằng ngày, nhưng không vận động mạnh trước giờ ngủ.
Uống một ly sữa ấm (có thể kèm mật ong) trước khi đi ngủ 30 phút.
Thư giãn bằng đọc sách, nghe nhạc nhẹ, thiền thay vì dùng điện thoại.
Không nhìn đồng hồ khi tỉnh giấc ban đêm vì dễ tăng lo lắng.
Không mang công việc, học tập lên giường.
Nếu không ngủ được, hãy rời giường, làm một hoạt động tĩnh tại khoảng 15 phút rồi quay lại giường.
Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định, không ngủ bù ban ngày.

Các biện pháp trên có thể giúp cải thiện giấc ngủ mà không cần dùng thuốc.

Có nên tự dùng thuốc ngủ?

Nhiều người tìm đến thuốc ngủ hoặc thực phẩm chức năng để tự điều trị. Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc có thể dẫn đến:

Nguy cơ lệ thuộc và nghiện thuốc.
Giảm hiệu quả điều trị về lâu dài.
Che giấu nguyên nhân thật sự của rối loạn giấc ngủ.

Theo các nghiên cứu, liệu pháp tâm lý và điều chỉnh hành vi giấc ngủ thường mang lại hiệu quả bền vững hơn so với việc chỉ dùng thuốc. Vì vậy, nếu mất ngủ kéo dài, bạn nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa tâm lý – sức khỏe tâm thần để được chẩn đoán và có kế hoạch điều trị cá nhân hóa.

Điều trị mất ngủ tại Phòng khám Tâm lý 247

Tại Phòng khám Tâm lý 247, bệnh nhân được thăm khám và đánh giá toàn diện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tâm thần và tâm lý lâm sàng. Phác đồ điều trị bao gồm:

Đánh giá nguyên nhân gây mất ngủ.
Liệu pháp tâm lý cá nhân hoặc nhóm.
Điều chỉnh hành vi và thói quen ngủ.
Kết hợp điều trị thuốc khi thật sự cần thiết.